ޖުލައި 21 (ރޮއިޓާސް) - ތުރުކީގެ މައި އިދިކޮޅު ރިޕަބްލިކަން ޕީޕަލްސް ޕާޓީ (ސީއެޗްޕީ) ގެ ލީޑަރުކަމުން ވަކިކުރެވުނު އޮޒްގޫރު އޮޒެލް، އައު ޕާޓީއެއް އުފެއްދެވުމަށްޓަކައި ސީއެޗްޕީން ރަސްމީކޮށް ވަކިވެވަޑައިގަންނަވާކަން އަންގާރަ ދުވަހު އިއުލާނުކުރައްވައިފިއެވެ. މިއީ ރައީސް ރަޖަބް ތައްޔިބު އުރުދުޣާންގެ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ހިންގަމުންދާ ފިއްތުންތަކުގެ ތެރެއިން ފެނިގެންދިޔަ އެންމެ ފަހުގެ ބޮޑު ބަދަލެވެ.
އޮޒެލް ވިދާޅުވީ، ޒަމާނީ ތުރުކީގެ ބާނީ މުސްތަފާ ކަމާލް އަތާތުރުކް އުފެއްދެވި ޕާޓީން ވަކިވެވަޑައިގަންނަވަން މަޖުބޫރުވީ، އޭނާ ވެރިކަމަށް ގެނައި ކޮންގްރެސް ކޯޓުން ބާތިލުކުރުމާ ގުޅިގެން ކަމަށެވެ. މިއާއެކު ގައުމުގެ ސިޔާސީ ކާރިސާ ވަނީ އިތުރަށް ގޯސްވެފައެވެ.
މި ހާދިސާތަކުގެ ބައެއް ތަފްސީލުތައް:
މިހާތަނަށް ހިނގައިދިޔައީ ކޮން ކަންތައްތަކެއް؟
މި ފިއްތުންތައް ފެށިގެން އައީ 31 އޮކްޓޯބަރު 2024 ގައެވެ. އެއީ އިސްތަންބޫލްގެ އެސެންޔުރްތު ޑިސްޓްރިކްޓުގެ ސީއެޗްޕީގެ މޭޔަރު އަހުމަދު އޮޒަރ، މަނާކޮށްފައިވާ ކުރުދިސްތާން ވޯކާސް ޕާޓީ (ޕީކޭކޭ) އާ ގުޅުން އޮތް ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ޖަލަށްލުމާ ހިސާބުންނެވެ. ނޮވެމްބަރު 2025 ގައި އޭނާ ދޫކޮށްލި ނަމަވެސް، ޝަރީއަތް އަދިވެސް ދަނީ ކުރިއަށެވެ.
އޭގެ ފަހުން، ސީއެޗްޕީގެ ސަތޭކަ އަށް ވުރެ ގިނަ މެންބަރުންނާއި އޮފިޝަލުން ކޮރަޕްޝަންގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކޮށް ތަހުގީގުކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް އެ ޕާޓީން މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރެއެވެ.
މި ކާރިސާ އެންމެ ބޮޑަށް ގޯސްވީ މާޗް 2025 ގައެވެ. އެއީ އުރުދުޣާންގެ އެންމެ ބޮޑު ސިޔާސީ ވާދަވެރިޔާ، އިސްތަންބޫލްގެ މޭޔަރު އެކްރެމް އިމާމޯގްލޫ ޖަލަށްލުމާ ގުޅިގެންނެވެ. މިއާއެކު ފާއިތުވި ދިހަ އަހަރު ތެރޭގައި ތުރުކީގައި ނުދެކޭ ފަދަ ބޮޑެތި މުޒާހަރާތަކެއް ފެށި، މާލީ ބާޒާރުތަކަށް ބޮޑު ލޮޅުމެއް އެރިއެވެ.
އިދިކޮޅު ޕާޓީތަކުންނާއި، އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތްތަކުން އަދި ވިލާތުގެ ބައެއް ލީޑަރުން ބުނަނީ މިއީ އިދިކޮޅު އަޑުތައް ކަނޑުވާލުމަށް ސިޔާސީ މަގުސަދެއްގައި ހިންގާ އަމަލުތަކެއް ކަމަށެވެ. ސަރުކާރުން މިކަން ދޮގުކޮށް ބުނަނީ ޝަރުއީ ދާއިރާއަކީ މިނިވަން ދާއިރާއެއް ކަމަށެވެ.
މުހިންމު ޝަޚުސިއްޔަތުތަކަކީ ކޮބައި؟
އޮޒްގޫރު އޮޒެލް: ކެމާލް ކިލިޗްދާރޯގްލޫގެ ބަދަލުގައި 2023 ގެ ކޮންގްރެސްގައި ސީއެޗްޕީގެ ޗެއާމަން ކަމަށް އިންތިޚާބުވި ލީޑަރެވެ. އިމާމޯގްލޫ ހައްޔަރުކުރުމާ ގުޅިގެން އުރުދުޣާނާ ދެކޮޅު އެއްވުންތަކުގެ އިސް ސަފުގައި ހުންނެވީ އޭނާއެވެ.
ކެމާލް ކިލިޗްދާރޯގްލޫ: 13 އަހަރު ވަންދެން ޕާޓީގެ ލީޑަރުކަން ކުރައްވައި، 2023 ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި އުރުދުޣާން އަތުން ބަލިވި ކުރީގެ ލީޑަރެވެ. ކޯޓުގެ ހުކުމާއެކު އޭނާ ވަނީ އަލުން ޕާޓީގެ ވެރިކަމަށް އައްޔަންކޮށްފައެވެ.
އެކްރެމް އިމާމޯގްލޫ: ކޮރަޕްޝަނާއި، ޖާސޫސީ އަމަލުތަކާއި ޓެރަރިޒަމްގެ ތުހުމަތުގައި މާޗް 2025 ގައި ޖަލަށްލެވުނު އިސްތަންބޫލްގެ މޭޔަރެވެ. އޭނާ މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރެއެވެ. އޭނާގެ ޔުނިވާސިޓީ ޑިޕްލޮމާ ވެސް ވަނީ ބާތިލުކޮށް، ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރުމުގެ ގާނޫނީ ހައްގު ވަނީ ނިގުޅައިގެންފައެވެ.
ރަޖަބް ތައްޔިބު އުރުދުޣާން: 20 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހު ވެރިކަން ކުރައްވާފައިވާ އުރުދުޣާންގެ ރިޔާސީ ދައުރުގެ މުއްދަތު ވަނީ ހަމަވެފައެވެ. އޭނާއަށް އަލުން ކުރިމަތިލެއްވޭނީ އަވަސް އިންތިޚާބެއް އިއުލާނުކޮށްގެން ނުވަތަ ގާނޫނުއަސާސީ ބަދަލުކޮށްގެންނެވެ.
ސިޔާސީ މަސްރަހަށް އައި ބަދަލުތައް
2024 ގެ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުތަކުގައި ވެރިކަންކުރާ އޭކޭ ޕާޓީގެ މައްޗަށް ސީއެޗްޕީން ހޯދި ބޮޑު ކާމިޔާބީއަށްފަހު، ފެށުނު ފިއްތުންތަކުގެ ސަބަބުން އިދިކޮޅު ގިނަ މޭޔަރުންތަކެއް ވަނީ ސަސްޕެންޑްކޮށް، ހައްޔަރުކޮށް ނުވަތަ ޝަރީއަތް ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.
އަދި ބައެއް ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ސީއެޗްޕީން ވަކިވެ، ވެރިކަންކުރާ އޭކޭ ޕާޓީއާ ގުޅިފައެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މަޖިލީހުގައި އޭކޭޕީގެ ގޮނޑީގެ އަދަދު ވަނީ 277 އަށް އަރައި، ސަރުކާރުގެ ބާރު ވަރުގަދަވެފައެވެ.
ކޮންގްރެސް ބާތިލުކުރުމަށް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުމަކީ "ޝަރުއީ ބަޣާވާތެއް" ކަމަށް ސީއެޗްޕީން ވަނީ ސިފަކޮށްފައެވެ. އަދި މި މައްސަލައިގެ ސަބަބުން ތުރުކީގެ ފައިސާ (ލީރާ) ގެ އަގު ވެއްޓި، މާލީ މާކެޓްތައް ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށްޓަކައި އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރެއްގެ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް ވިއްކާލަން މަރުކަޒީ ބޭންކަށް ވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ.
