މީގެ 37 އަހަރު ކުރިން ބެއިޖިންގގެ ތިއަނަންމަން މައިދާނުގައި މުޒާހަރާކުރި މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގި ލޭއޮހޮރުވުން ބޮޑު އަނިޔާވެރި އަމަލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މާކޯ ރޫބިއޯ ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުތަކަކީ ޗައިނާގެ ސިޔާސީ ނިޒާމު "ކިލަނބުކޮށްލުމަށް" ދެއްކެވި ވާހަކަތަކެއް ކަމަށް ބުނެ ޗައިނާއިން ބުރާސްފަތި ދުވަހު ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުކިޔައިފިއެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، ތާރީޚީ ހަގީގަތްތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް ތައިވާނުން ވަނީ ޗައިނާއަށް ގޮވާލާފައެވެ.
ޗައިނާގެ ސިފައިން ބަޑިޖަހައި ދަރިވަރުން އިސްވެ ތިބެ ހިންގި ޑިމޮކްރަސީއަށް ތާއީދުކުރާ މުޒާހަރާތައް ހުއްޓުވި، 4 ޖޫން 1989 ގައި ހިނގައިދިޔަ މި ހާދިސާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ޗައިނާގައި އާންމުކޮށް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އަދި ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ އެއްވެސް ސިފައެއްގައި މި ދުވަހުގެ ހަނދާން އައުކުރުމުގެ ހަރަކާތްތަކެއް ނުބާއްވައެވެ.
ބުދަ ދުވަހު ރޫބިއޯ ވިދާޅުވީ، ޗައިނާގެ ސަރުކާރުން އަޅާފައިވާ ސެންސަރުގެ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކަށް އެ އަސްކަރީ ހަމަލާގެ ހަނދާންތައް ފޮހެލެވިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.
މި ދުވަހުގެ ހަނދާން އައުކުރުމަށް އެމެރިކާގެ އިސް ޑިޕްލޮމެޓުން އަމަލުކުރައްވާ ސަގާފަތާ އެއްގޮތަށް ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި ރޫބިއޯ ވިދާޅުވީ، "ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި ސުލްހަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ އަސާސީ ހައްގުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ގުރުބާންވި ފަރާތްތަކުގެ ހައްގުތައް ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން އަނބުރާ ލިބި، އިންސާފު ގާއިމުވާނެ" ކަމަށެވެ.
ބެއިޖިންގގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން، ޗައިނާގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާގެ ތަރުޖަމާނު މާއޯ ނިންގ ވިދާޅުވީ، 1980 ގެ ފަހުކޮޅު ހިނގައިދިޔަ "ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމާ" ގުޅޭގޮތުން ސަރުކާރުން މާ ކުރިންސުރެ ވެސް "ސާފު ނިންމުމަކަށް" އައިސްފައިވާ ކަމަށެވެ.
ރޫބިއޯގެ ބަޔާނަށް ރައްދު ދެއްވަމުން މާއޯ ވިދާޅުވީ، "ތާރީޚީ ހަގީގަތްތައް އޮޅުވާލައި، ޗައިނާގެ ސިޔާސީ ނިޒާމާއި ތަރައްގީގެ މަގު ކިލަނބުކުރުމަށް އެމެރިކާއިން ކުރާ މަސައްކަތްތަކާމެދު ޗައިނާ އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވެ، އެކަމާ ދެކޮޅުހަދާ" ކަމަށެވެ.
އަދި ޑިމޮކްރަސީއާއި އިންސާނީ ހައްގުތަކުގެ "ބަހަނާގައި" އެމެރިކާއިން ޗައިނާގެ ދާޚިލީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ވަންނަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ ތުހުމަތުކުރެއްވިއެވެ. އަދި ބެއިޖިންގގެ "ޗައިނާގެ ސިފަތަކާއެކު ވާ ސޯޝަލިޒަމްގެ މަގު" އޭނާ ދިފާއުކުރެއްވިއެވެ.
މި ހާދިސާގެ ހަނދާން އައުކުރުމުގެ އާންމު ހަރަކާތްތައް ބާއްވަމުން އަންނަނީ ގައުމުން ބޭރުގެ ސިޓީތަކުގައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ތައިޕޭ ހިމެނެއެވެ. ތައިވާނަކީ އަމިއްލަ ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ޗައިނާއިން ދެކޭއިރު، ޑިމޮކްރެޓިކް ހަމަތަކުގެ މަތިން ވެރިކަންކުރާ ތައިވާނުގެ އިސް ވެރިން މި އަހަރީ ދުވަހުގެ ފުރުސަތު ބޭނުންކުރައްވަނީ ޗައިނާއަށް ފާޑުވިދާޅުވުމަށެވެ.
ތައިވާނުގެ ރައީސް ލައި ޗިންގ-ތޭ އެމަނިކުފާނުގެ ފޭސްބުކް ޕޭޖުގައި ލިޔުއްވި ގޮތުގައި، ހަގީގީ މާތް ގައުމަކީ "އަސްކަރީ ބާރަށް ކަނުލޯ މަރައި އިތުބާރުކުރާ ނުވަތަ އަސްކަރީ ބާރުގެ ބޭނުންހިފާ ގައުމަކަށް" ވެގެން ނުވާނެއެވެ.
އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، "މީގެ 37 އަހަރު ކުރިން ހިނގި 4 ޖޫންގެ ހާދިސާއާ ޗައިނާއިން ކުރިމަތިލައި، ހަގީގަތް ގަބޫލުކޮށް، ރައްޔިތުންގެ ވޭނަށް ތަސައްލީއެއް ހޯދައިދީ، ސުލްހަވެރިކަމާއި މަޝްވަރާގެ ދޮރު ހުޅުވާލާނެ ކަމަށް ވަރަށް އިޚްލާސްތެރިކަމާއެކު އުއްމީދުކުރަން" ކަމަށެވެ.
ލައިގެ މި ވާހަކަތަކާ ގުޅިގެން ކޮމެންޓެއް ހޯދުމަށް އެދުމުން ޗައިނާގެ ތައިވާން އެފެއާޒް އޮފީހުން އެއްވެސް ޖަވާބެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ.
ޗައިނާއިން ލައި ސިފަކުރަނީ "ވަކިވެގަންނަން އުޅޭ ފަރާތެއް" ގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އޭނާ ހުށަހެޅުއްވި މަޝްވަރާތަކުގެ ފުރުސަތުތަކަށް ޗައިނާއިން ވަނީ ތަކުރާރުކޮށް ދެކޮޅުހަދާފައެވެ. ނަމަވެސް ލައި ވިދާޅުވަނީ ތައިވާނުގެ މުސްތަގުބަލު ނިންމާނީ ހަމައެކަނި ތައިވާނުގެ ރައްޔިތުން ކަމަށެވެ.
ގައުމުން ބޭރުގައި ކުރިއަށްދިޔަ ހަނދާނީ ހަރަކާތްތައް
4 ޖޫން 1989 ގެ ފަތިހު ޗައިނާގެ ޓޭންކުތައް ތިއަނަންމަން މައިދާނަށް ވަދެގަނެ، ދަރިވަރުންނާއި މަސައްކަތްތެރިން ހިންގި ޑިމޮކްރަސީއަށް ތާއީދުކުރާ މުޒާހަރާތައް މަސްތަކެއް ވަންދެން ކުރިއަށްދަނިކޮށް ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ހުއްޓުވިއެވެ.
މި ހާދިސާގައި މަރުވި މީހުންގެ ރަސްމީ އަދަދެއް ޗައިނާއިން ދުވަހަކުވެސް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތްތަކުންނާއި މަންޒަރު ދުށް ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު އެތައް ހާހަކަށް އަރާނެއެވެ. ޗައިނާއިން މި މުޒާހަރާތަކުގެ ޒިންމާ އެޅުވީ، ވެރިކަންކުރާ ކޮމިއުނިސްޓް ޕާޓީ ވައްޓާލަން މަސައްކަތްކުރި ބަޣާވާތްތެރިންގެ ބޮލުގައެވެ.
ހޮންގކޮންގގެ ވިކްޓޯރިއާ ޕާކުގައި ކޮންމެ އަހަރަކު އެތައް ދިހަ ހާސް ބަޔަކު އެއްވެ އުއްބައްތި ދިއްލައިގެން ބާއްވަމުން އައި ހަނދާނީ ޖަލްސާތައް، 2020 ވަނަ އަހަރު ބެއިޖިންގއިން ގައުމީ ސަލާމަތާ ބެހޭ ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރަން ފެށުމާއެކު ވަނީ ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައެވެ.
އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ޕާކުގައި ހުރި ފުޓްބޯޅަ ދަނޑުތައް މިހާރު ވަނީ ޗައިނާއަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ވިދިވިދިގެން ހަތަރުވަނަ އަހަރަށް ބާއްވާ ކާބޯތަކެއްޗާއި ސަގާފީ ބާޒާރަކަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ.
އެއް އިރެއްގައި މި ހަނދާނީ އެއްވުންތަކަކީ މައި ޗައިނާއާ އަޅާބަލާއިރު އޭޝިއާގެ މި މާލީ މަރުކަޒުގައި އޮތް ނިސްބީ މިނިވަންކަމުގެ ރަމްޒެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވުނު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު މި ސިޓީގައި މި އަހަރީ ދުވަސް ފާހަގަކުރެވެނީ ފުލުހުންގެ ބޮޑު ސަފުތަކަކާއި، ހަނދާން އައުކުރުމުގެ ހަރަކާތްތައް ވަރަށް ކުޑަކޮށް ފެންނަ ގޮތަކަށެވެ.
ވިޔަފާރިއާއި ފަތުރުވެރިކަމުގެ މައި ސަރަހައްދުގައި އޮންނަ މި ޕާކުގެ ވަށައިގެން ޔުނީފޯމު އެޅި ގާތްގަނޑަކަށް އެއްހާސް ފުލުހުންނާއި އާދައިގެ ހެދުމުގައި ތިބި އެތައް ދިހަ ފުލުހުންނެއް ހަރަކާތްތެރިވަމުން ދިޔައެވެ.
ހޮންގކޮންގގެ އެކްޓިވިސްޓެއް އަދި މިހާރު އުވާލާފައިވާ ޑިމޮކްރަސީއަށް ތާއީދުކުރާ "ލީގު އޮފް ސޯޝަލް ޑިމޮކްރެޓްސް" ގެ އެންމެ ފަހުގެ ރައީސް ޗަން ޕޯ-ޔިންގ، ވިކްޓޯރިއާ ޕާކު ކައިރީގައި ރީނދޫ މަލެއް ހިފައިގެން ހުއްޓާ ފުލުހުންގެ ވޭނަކަށް އަރުވައިގެން ވަނީ ގެންގޮސްފައެވެ.
ފުލުހުން އޭނާ ހުއްޓުވުމުގެ ކުރިން ޗަން ބުނީ، "މިއަދަކީ 4 ޖޫން، އެ ދުވަހުގެ މާނަ އެންމެންނަށް ވެސް އެނގޭ ޚާއްސަ ތާރީޚެއް. އެންމެ މަލެއް ހިފައިގެން ހުރި އެންމެ މީހަކަށް ރިޕޯޓަރުންނާއި ފުލުހުންގެ މިހާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ލިބުމަކީ ބޮޑު ޖޯކެއް..." ކަމަށެވެ.
ކައިރީގައި އޮންނަ ކޯޒްވޭ ބޭގައި، އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ސުލްހަވެރި އެއްވުންތައް ބޭއްވި ސަރަހައްދުގައި، ފުލުހުން ފޯރިމަރަމުން ދިޔައިރު ކުދިކުދި ހަމަނުޖެހުންތަކެއް ހިނގައި މާހައުލު ވަނީ ނުތަނަވަސްވެފައެވެ. އަދި ފުލުހުން ދިޔައީ ބައެއް މީހުން ހުއްޓުވައި ބަލައިފާސްކުރަމުންނެވެ.
އަތުގައި އުއްބައްޗެއް ހިފައިގެން ހުރި މީހަކު "އާންމު މަސްލަހަތު ނަގާލުމުގެ" ތުހުމަތުގައި ފުލުހުން ހައްޔަރުކުރިއެވެ.
ހޮންގކޮންގގައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ ކޮންސިއުލޭޓުން މި ދުވަހުގެ ހަނދާނުގައި އިމާރާތުގެ ކުޑަދޮރުތަކުގައި ޑިޖިޓަލް އުއްބައްތިތަކެއް ދިއްލިއެވެ.
ތައިޕޭގެ މެދުތެރޭގައި އޮންނަ ޕާކަކަށް، 1989 ވަނަ އަހަރުގެ ހާދިސާގެ ހަނދާން އައުކުރުމަށް އެތައް ދިހަ ބަޔަކު އެއްވިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މިހާރު ތައިވާނުގައި ދިރިއުޅޭ ހޮންގކޮންގގެ ގިނަ ރައްޔިތުންތަކެއް ހިމެނެއެވެ. އުއްބައްތި ދިއްލައިގެން ކުރިއަށްދިޔަ މި ހަފުލާގައި ބަހައްޓާފައި ހުރި ބެނާއެއްގައި ލިޔެފައިވަނީ، "ބެރިކޭޑްތައް ޖަހައިގެން ވިކްޓޯރިއާ ޕާކު ބަންދުކުރެވިދާނެ، އެކަމަކު އިންސާނީ ރޫހު ބަންދެއް ނުކުރެވޭނެ" މިހެންނެވެ.
ބުރާސްފަތި ދުވަހު ދުނިޔޭގެ އެކި ސިޓީތަކުގައި މިފަދަ ހަނދާނީ އެއްވުންތައް ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޖަރުމަނުގެ ހަތަރު ސިޓީއަކާއި އޮސްޓްރޭލިއާގެ ސިޓީއެއް ހިމެނެއެވެ.
އިންޓަނެޓުގައި، ޗައިނާގައި ހުންނަ އިނގިރޭސި އެމްބަސީން ވަނީ އެކްސް (X) ގައި އެއްވެސް އިބާރާތެއް ނެތި 16 ސިކުންތުގެ އެނިމޭޝަނެއް ހިއްސާކޮށްފައެވެ. އެއީ ޓޭންކުތަކުގެ ކުރިމައްޗަށް އެކަނިމާއެކަނި އަރައި ހުރަސްއެޅި މަޝްހޫރު މީހާއަށް އިހުތިރާމު އަދާކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެ ވީޑިއޯ ކްލިޕުގައި އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނެތް ނަމަވެސް، މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން އޭރު ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ކިޔަމުން ދިޔަ ކޮމިއުނިސްޓް ލަވައެއް ކަމަށްވާ "ލިންޓަނޭޝަނާލް" (L'Internationale) ގެ ރެކޯޑިންގެއް އަޑުއިވެއެވެ.
ހޮންގކޮންގގައި ހުންނަ އިނގިރޭސި ކޮންސިއުލޭޓް-ޖެނެރަލުން އެތަނުގެ ފޭސްބުކް ޕޭޖަށް ކުރު ވީޑިއޯއެއް އަޕްލޯޑުކުރިއެވެ. އެ ވީޑިއޯއިން ފެންނަނީ މޯބައިލް ފޯނެއްގެ އަލި ދިއްލި، "VIIV" (4 ޖޫން ރަމްޒުކޮށްދޭ) އަކުރުތައް ފާޅުވާ މަންޒަރެވެ.
